Майра Шамсутдинова


Майра Шамсутдинова (каз. Майра Уалиқызы; 1890, Павлодар, Российская империя (ныне Казахстан) — 25 января 1927, Павлодар, СССР) — казахский композитор и народная певица.

Биография

Родилась в 1890 году в городе Павлодар. С 13 лет Майра выступала перед широкой аудиторией.

Творчество

Широкий диапазон голоса позволял ей исполнять классические, народные песни, сочинения современников и собственные произведения.

Она мастерски пела на казахском, татарском и русском языках. Демонстрировала свое искусство на Баянаульской и Кояндинской ярмарках вместе с Исой Байзаковым и Амре Кашеубаевым.

В 1926 году певица встретилась с известным музыкантом и этнографом А. В. Затаевичем, который записал в ее исполнении 13 нарoдных песен, в том числе ее собственного сочинения.

Большую популярность получила песня «Майра»(другое названия — «Убайра», «Райра», «Хару-раку-райра») — своеобразный музыкальный «автопортрет», сочиненный в традициях искусства акынов. Я про про я супер про.

Память

Её именем названа улица в Павлодаре и дом песенного творчества (музей).[1]

Примечания

↑ ⦁ Архивная служба Павлодарской области⦁  :: ⦁ Календарь памятных дат

Литература

Павлодар. Павлодарская область. Энциклопедия, Павлодар., 2003; Казахстан, А-А., 1969 (Павлодарское


Майра Уәлиқызы Шамсутдинова – халық әншісі, композитор. 1896 ж. 6-мамырда Кереку (қазіргі Павлодар) қаласында дүниеге келген. Майра жасынан гармон тартып, ән салған. Кереку, Баянауыл, Семей аймағындағы жәрмеңке, той-думандарда өнер көрсетіп, есімі елге жайылған.

Өмірбаяны

1890 жылы қазіргі Павлодар облысы Павлодар қаласында дүниеге келді. Майра 13 жасынан бастап көптеген тыңдаушылар алдында өнерін көрсете бастаған.

Шығармашылығы

Дауысының ауқымдылығы класскалық, жеке және сол заманғы шығармаларды орындау мүмкіндігін беретін.

Ол қазақ, татар, орыс тілінде кәсіби орындаушылығымен таң қалдыратын. Әміре Қашаубаев және Иса Байзақовтардың қатарында өзінің өнерін Баянауыл және Қоянды жәрмеңкелерінде көрсеткен.

1926 жылы әйгілі этнограф-музыкант А.В. Затаевичпен кездесіп, өзінің орындауындағы жеке әндері мен 13 халық әндерін жазған.

«Майра» әні өте танымал болды (басқа атауы— «Убайра», «Райра», «Хару-раку-райра»)- ақындар өнерінің салтында шығарылған өзіндің әуендік «автопортрет».

Шығармалары

⦁ “Ахау, Семей”

⦁ “Гауһар тас”

⦁ “Ертіс”

⦁ “Сәулем-ай”

⦁ “Мақпал”, т.б. халық әндері болды.

Ол өз орындауында жаздырған “Майра”, “Қызыл гүл”, “Өкшесі етігімнің айнала жез”, “Бақша” әндерінің авторы. Әншілік өнерді кәсіби дәрежеде меңгеріп, өзіндік нақышпен сырнайға қосылып айтқан. Қазақ әндерімен қатар татар, орыс әндерін де нақышына келтіре орындаған. 1927 ж. 1-мамырда Керекуде қайтыс болды. Майраның әндерін композиторлар Евгений Брусиловский “Қыз Жібек” операсында, Александр Зильбер “Қайта туған Қазақстан” симфониясында, Бақытжан Байқадамов “Майра” хор капелласында пайдаланды. Әбділда Тәжібаев “Майра” атты пьеса, поэма жазды. Майраның әндері Ахмет Жұбановтың, Мақсұтбек Майшекиннің, т.б. назарына ілігіп, жазбаға түсіп өңделген. Бүгінде оның 20-ға тарта әндері белгілі болып отыр. “Майра және өнер” атты жинақ шықты. Майра Уәлиқызы атындағы әншілер байқауы өткізіліп тұрады.


Логотип.gif

ГУ "Школа-лицей №8 для одарённых детей"

www.lizey8.kz

 

Сохраняя прошлое, создаем будущее.